H αρχή μιας Γαλαξιακής κληρονομιάς

Το πρώτο Mass Effect κυκλοφόρησε στις 20 Νοεμβρίου 2007 για το Xbox 360, με την BioWare να επιχειρεί κάτι αρκετά φιλόδοξο: να δημιουργήσει ένα ολοκαίνουργιο σύμπαν επιστημονικής φαντασίας, με δική του ιστορία, πολιτική, θρησκείες, εξωγήινους πολιτισμούς, τεχνολογία και φυσικά μια σειρά από χαρακτήρες που θα μπορούσαν να σταθούν δίπλα στους μεγαλύτερους ήρωες της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής επιστημονικής φαντασίας.

Η BioWare δεν ξεκινούσε από το μηδέν. Είχε ήδη αποκτήσει τεράστια εμπειρία με τα Baldur's Gate, Neverwinter Nights, Jade Empire και Star Wars: Knights of the Old Republic. Ειδικά το τελευταίο είχε αποδείξει ότι μπορούσε να δημιουργήσει μια εξαιρετική εμπειρία Star Wars, στην οποία οι επιλογές του παίκτη είχαν πραγματικό αφηγηματικό βάρος. Με το Mass Effect, όμως, αποφάσισε να αφήσει πίσω της έναν ήδη γνωστό κόσμο και να δημιουργήσει τη δική της διαστημική μυθολογία. Μια προσπάθεια που, αρκετά χρόνια αργότερα, θα βλέπαμε και από την Bethesda με το Starfield, η οποία επιχείρησε να δημιουργήσει ένα εντελώς νέο σύμπαν επιστημονικής φαντασίας, απαλλαγμένο από τις γνώριμες αναφορές των The Elder Scrolls και Fallout

Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη, ειδικά από τη στιγμή που και τα δύο παιχνίδια φιλοδοξούσαν να προσφέρουν στον παίκτη την αίσθηση μιας τεράστιας διαστημικής περιπέτειας. Ωστόσο, θεωρώ πως η BioWare είχε προσεγγίσει το συγκεκριμένο εγχείρημα με πολύ μεγαλύτερη αφηγηματική φιλοδοξία και, κυρίως, με μεγαλύτερη επιμονή στη δημιουργία ενός συνεκτικού κόσμου. Το Mass Effect δεν περιορίστηκε στο να σχεδιάσει δεκάδες πλανήτες και εξωγήινες φυλές. Δημιούργησε ιστορία, πολιτικές ισορροπίες, θρησκείες, πολιτισμούς, συγκρούσεις και σχέσεις που έμοιαζαν να έχουν εξελιχθεί επί χιλιάδες χρόνια πριν καν φτάσουμε εμείς εκεί. Το Starfield, παρά τις δυνατότητές του και την εντυπωσιακή κλίμακα του σύμπαντός του, δεν κατάφερε κατά τη γνώμη μου να φτάσει στο ίδιο επίπεδο αφηγηματικού βάθους και ταυτότητας. Έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στην έκταση της εξερεύνησης, στην ελευθερία μετακίνησης και στην ποσότητα του περιεχομένου, χωρίς να πετύχει την ίδια οργανική σύνδεση ανάμεσα στον κόσμο, την ιστορία και τους χαρακτήρες. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη διαφορά: το Mass Effect μπορεί να σε κάνει να αισθανθείς ότι γνωρίζεις πραγματικά τον γαλαξία του, ενώ στο Starfield συχνά αισθάνεσαι ότι απλώς επισκέπτεσαι διαφορετικά σημεία του.

Η δική μου εμπειρία με το παιχνίδι του Mass Effect προέρχεται από την έκδοση για PC, η οποία κυκλοφόρησε στις 28 Μαΐου 2008 στη Βόρεια Αμερική και στις 6 Ιουνίου στην Ευρώπη. Είναι μια σημαντική διευκρίνιση, καθώς η έκδοση των υπολογιστών δεν ήταν απλώς μια μεταφορά του παιχνιδιού από την κονσόλα. Η BioWare προχώρησε σε αρκετές αλλαγές στον χειρισμό, στο περιβάλλον εργασίας και στη διαχείριση της ομάδας, προσπαθώντας να δημιουργήσει μια εμπειρία προσαρμοσμένη στο πληκτρολόγιο και το ποντίκι.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα παιχνίδι που, παρά τις αδυναμίες του, έθεσε τις βάσεις για μία από τις σημαντικότερες τριλογίες στην ιστορία του gaming.

Η ιστορία μάς μεταφέρει στο 2183, σε μια εποχή όπου η ανθρωπότητα έχει ανακαλύψει αρχαία τεχνολογία στον Άρη και έχει αποκτήσει πρόσβαση σε ένα δίκτυο διαστημικών πυλών, γνωστών ως Mass Relays. Χάρη σε αυτές, οι άνθρωποι μπορούν να ταξιδεύουν σε τεράστιες αποστάσεις και να έρθουν σε επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς.

Ωστόσο, η ανθρωπότητα δεν είναι το κέντρο του γαλαξία. Αντίθετα, εισέρχεται σε μια ήδη διαμορφωμένη πολιτική και στρατιωτική πραγματικότητα, στην οποία κυριαρχούν αρχαιότερα και ισχυρότερα είδη. Το Συμβούλιο της Citadel αποτελεί την ανώτατη πολιτική αρχή και η ανθρώπινη παρουσία σε αυτό εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ένα από τα πρώτα ενδιαφέροντα στοιχεία του Mass Effect. Δεν προσπαθεί να μας παρουσιάσει έναν γαλαξία όπου όλοι περιμένουν να γνωρίσουν τον άνθρωπο. Μας βάζει σε έναν κόσμο με δικούς του κανόνες, ισορροπίες και ιστορικές διαμάχες, στον οποίο πρέπει να βρούμε τη θέση μας.

Commander Shepard και η αποστολή που θα αλλάξει τον γαλαξία

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Commander Shepard, ένας επίλεκτος αξιωματικός της Systems Alliance, τον οποίο μπορούμε να δημιουργήσουμε και να διαμορφώσουμε σύμφωνα με τις προτιμήσεις μας. Επιλέγουμε εμφάνιση, φύλο, προέλευση και στρατιωτική ειδίκευση, ενώ οι αποφάσεις μας καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την προσωπικότητα που θα αποκτήσει κατά τη διάρκεια της περιπέτειας.

Η ιστορία ξεκινά με μια αποστολή στον πλανήτη Eden Prime, όπου ο Shepard συμμετέχει σε μια επιχείρηση ανάκτησης ενός αρχαίου Prothean αντικειμένου. Εκεί έρχεται αντιμέτωπος με μια επίθεση των Geth, ενός στρατού συνθετικών όντων, και ανακαλύπτει ότι πίσω από την επίθεση βρίσκεται ο Saren Arterius.

Ο Saren δεν είναι ένας απλός προδότης. Είναι ένας από τους ισχυρότερους Spectres, δηλαδή πράκτορες με εξαιρετικά ευρείες εξουσίες που ενεργούν για λογαριασμό του Συμβουλίου. Η προδοσία του έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς αποκαλύπτει ότι κάποιος με τεράστια επιρροή στο γαλαξιακό πολιτικό σύστημα συνεργάζεται με μια μυστηριώδη δύναμη.

Ο Shepard καταφέρνει να αποκαλύψει την αλήθεια και γίνεται ο πρώτος άνθρωπος που αποκτά τον τίτλο του Spectre. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά ένα κυνήγι σε διαφορετικούς πλανήτες, με στόχο να σταματήσει τον Saren πριν ολοκληρώσει τα σχέδιά του.

Στην πορεία συγκεντρώνει ένα πλήρωμα που αποτελείται από ανθρώπους και εξωγήινους, καθένας με τη δική του ιστορία, τις δικές του πεποιθήσεις και προσωπικές συγκρούσεις.

Η Ashley Williams, ο Kaidan Alenko, ο Garrus Vakarian, ο Urdnot Wrex, η Tali'Zorah και η Liara T'Soni αποτελούν κομμάτια ενός πληρώματος που δεν λειτουργεί απλώς ως ομάδα μάχης. Είναι χαρακτήρες με τους οποίους μπορείς να συζητήσεις, να διαφωνήσεις, να αναπτύξεις σχέσεις και να ανακαλύψεις σταδιακά το παρελθόν τους. Δίπλα τους βρίσκεται ο Joker, ο ιδιαίτερος πιλότος της Normandy, ο οποίος προσθέτει τη δική του προσωπικότητα στην καθημερινότητα του πληρώματος.

Και κάπου εκεί το Mass Effect αρχίζει να ξεχωρίζει πραγματικά.

Το gameplay και η επανάσταση της διαδραστικής αφήγησης

Το Mass Effect συνδύασε στοιχεία παραδοσιακού RPG με μηχανισμούς shooter τρίτου προσώπου. Ο παίκτης μπορούσε να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικές κλάσεις, να αναπτύξει τις ικανότητές του, να εξοπλίσει την ομάδα του και να χρησιμοποιήσει όπλα, τεχνολογικές δυνατότητες και βιοτικές δυνάμεις.

Η μάχη πραγματοποιούνταν σε πραγματικό χρόνο, με σύστημα κάλυψης και δυνατότητα να δίνουμε εντολές στα δύο μέλη της ομάδας που μας συνόδευαν. Δεν επρόκειτο για ένα καθαρόαιμο shooter, ούτε για ένα κλασικό RPG με μάχες βασισμένες σε γύρους. Ήταν μια προσπάθεια να συνδυαστούν δύο διαφορετικές φιλοσοφίες παιχνιδιού.

Εδώ η PC έκδοση είχε το δικό της πλεονέκτημα. Η χρήση πληκτρολογίου και ποντικιού έκανε τη στόχευση και τη διαχείριση των μαχών πιο άμεσες. Οι βιοτικές και τεχνολογικές ικανότητες μπορούσαν να αντιστοιχιστούν σε αριθμητικά πλήκτρα, ενώ η πρόσβαση στα όπλα γινόταν με τα πλήκτρα λειτουργιών. Έτσι, δεν χρειαζόταν να διακόπτουμε συνεχώς τη δράση για να επιλέξουμε κάθε ικανότητα από ένα κυκλικό μενού.

Επιπλέον, η έκδοση PC επέτρεπε να δίνουμε ξεχωριστές εντολές στους δύο συντρόφους μας, αντί να αντιμετωπίζουμε την ομάδα ως ένα ενιαίο σύνολο. Το νέο Tactical HUD, το οποίο εμφανιζόταν με το πλήκτρο Space, έδινε καλύτερο έλεγχο πάνω στις κινήσεις, στις επιθέσεις και στις ικανότητες των μελών της ομάδας.

Το inventory είχε επίσης ανασχεδιαστεί, με καλύτερη ταξινόμηση των αντικειμένων και πιο εύκολη διαχείριση του εξοπλισμού μέσω ποντικιού. Ακόμη και το Mako, το όχημα με το οποίο εξερευνούσαμε τους πλανήτες, είχε βελτιωμένο χειρισμό, με ξεχωριστά πλήκτρα για την κίνηση προς τα εμπρός και προς τα πίσω.

Η BioWare είχε αλλάξει ακόμη και το minigame για το hacking και την αποκρυπτογράφηση, αντικαθιστώντας το αρχικό σύστημα αντιστοίχισης πλήκτρων με ένα διαφορετικό μηχανισμό που απαιτούσε να οδηγήσουμε έναν δείκτη μέσα από ομόκεντρους κύκλους.

Δεν ήταν όλα τέλεια, αλλά η συνολική προσπάθεια έδειχνε ότι η εταιρεία αντιμετώπισε το PC ως ξεχωριστή πλατφόρμα και όχι ως μια απλή μεταφορά.

Το πραγματικό επίτευγμα, όμως, βρισκόταν αλλού: στις συνομιλίες και στις αποφάσεις.

Η BioWare παρουσίασε το περίφημο Dialogue Wheel, έναν κυκλικό μηχανισμό επιλογών που επέτρεπε στον παίκτη να επιλέγει τη γενική κατεύθυνση της απάντησής του, χωρίς να χρειάζεται να διαβάζει ολόκληρες παραγράφους διαλόγου. Ο Shepard μιλούσε με πλήρη φωνητική υποστήριξη και οι συνομιλίες αποκτούσαν μια κινηματογραφική αίσθηση που ήταν εντυπωσιακή για τα δεδομένα της εποχής.

Παράλληλα, το σύστημα Paragon και Renegade έδινε τη δυνατότητα να διαμορφώσουμε έναν περισσότερο διπλωματικό ή έναν πιο επιθετικό και αδίστακτο Shepard. Δεν επρόκειτο απλώς για καλές και κακές απαντήσεις. Ήταν ένας τρόπος να δημιουργήσεις τη δική σου εκδοχή του πρωταγωνιστή.

Το σημαντικότερο ήταν ότι οι αποφάσεις μπορούσαν να επηρεάσουν τη μοίρα ολόκληρων φυλών, τις σχέσεις με τους συντρόφους σου και, κυρίως, το μέλλον της ιστορίας.

Αυτό που σήμερα θεωρούμε σχεδόν αυτονόητο σε πολλά αφηγηματικά RPG, το Mass Effect το έκανε βασικό κομμάτι της ταυτότητάς του σε μια εποχή όπου τα περισσότερα παιχνίδια εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν την αφήγηση ως κάτι σχετικά ανεξάρτητο από το gameplay.

Γιατί το Mass Effect θεωρείται πρωτοπόρο

Το Mass Effect δεν ήταν το πρώτο παιχνίδι με επιλογές, πολλαπλά μονοπάτια ή διαλόγους που επηρεάζουν την ιστορία. Η BioWare είχε ήδη πειραματιστεί με αυτά τα στοιχεία σε προηγούμενες παραγωγές της. Αυτό που κατάφερε, όμως, ήταν να τα ενώσει σε ένα ενιαίο, κινηματογραφικό και εξαιρετικά συνεκτικό σύστημα.

Πρώτα απ' όλα, δημιούργησε έναν κόσμο που έμοιαζε να υπάρχει ανεξάρτητα από τον παίκτη. Η ιστορία των Protheans, η πολιτική των Asari, των Turians και των Salarians, οι πολεμικές συγκρούσεις των Krogan, η ιδιαίτερη σχέση των Quarians με τους Geth και η λειτουργία του Συμβουλίου δεν ήταν απλές πληροφορίες για να γεμίσει ένα ψηφιακό εγκυκλοπαιδικό αρχείο.

Ήταν στοιχεία που επηρέαζαν τις αποστολές, τους διαλόγους και τις αποφάσεις μας.

Το Codex, η εσωτερική εγκυκλοπαίδεια του παιχνιδιού, αποτελούσε ένα από τα καλύτερα παραδείγματα world-building. Μπορούσες να περάσεις ώρες διαβάζοντας για την ιστορία, την τεχνολογία, την πολιτική και τη βιολογία των διαφορετικών φυλών. Και το εντυπωσιακό ήταν ότι όλες αυτές οι πληροφορίες δημιουργούσαν μια αίσθηση ιστορικού βάθους, αντί να μοιάζουν με αυθαίρετες λεπτομέρειες.

Εξίσου σημαντική ήταν η σχέση με το πλήρωμα. Οι χαρακτήρες δεν υπήρχαν απλώς για να σε βοηθούν στις μάχες. Μπορούσαν να διαφωνήσουν μαζί σου, να αποκαλύψουν προσωπικά τους βιώματα και να σε κάνουν να αμφισβητήσεις ακόμη και αποφάσεις που αρχικά θεωρούσες αυτονόητες.

Το Mass Effect έθεσε έτσι ένα σημαντικό πρότυπο για τα σύγχρονα story-driven RPG: η ιστορία δεν χρειάζεται να είναι κάτι που παρακολουθείς ανάμεσα στις αποστολές. Μπορεί να είναι το ίδιο το σύστημα μέσα από το οποίο παίζεις.

Και υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που δεν πρέπει να υποτιμήσουμε: η δημιουργία μιας τριλογίας με κοινό πρωταγωνιστή και συνέχεια στις αποφάσεις του παίκτη. Η ιδέα ότι ένας χαρακτήρας και οι επιλογές του θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε επόμενα παιχνίδια, διαμορφώνοντας μια ενιαία περιπέτεια πολλών δεκάδων ωρών, ήταν μια εξαιρετικά φιλόδοξη προσέγγιση.

Δεν ήταν απλώς η υπόσχεση ενός sequel. Ήταν η υπόσχεση μιας ιστορίας που θα θυμόταν τι είχες κάνει.

Τα γραφικά και η τεχνολογική πλευρά

Για το 2007 και το 2008, το Mass Effect ήταν ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό παιχνίδι. Η BioWare χρησιμοποίησε την Unreal Engine 3 και προσπάθησε να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της νέας τότε γενιάς συστημάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα πρόσωπα, στις εκφράσεις και στις κινηματογραφικές σκηνές.

Η PC έκδοση προσέφερε υποστήριξη υψηλότερων αναλύσεων και πιο ευκρινή εικόνα, με αισθητά καλύτερη παρουσίαση σε κατάλληλο υπολογιστή και οθόνη. Δεν επρόκειτο, βέβαια, για πλήρη ανακατασκευή των γραφικών. Τα μοντέλα των χαρακτήρων και οι βασικές κινήσεις παρέμεναν ουσιαστικά ίδια με την αρχική έκδοση, ενώ οι βελτιώσεις αφορούσαν κυρίως την ευκρίνεια και την απόδοση της εικόνας.

Οι χαρακτήρες είχαν εντυπωσιακή λεπτομέρεια, ενώ οι εκφράσεις του προσώπου και ο συγχρονισμός των χειλιών με τους διαλόγους δημιουργούσαν μια αρκετά πειστική αίσθηση φυσικής συνομιλίας.

Η Citadel ήταν ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της αισθητικής φιλοσοφίας του παιχνιδιού. Ένας τεράστιος διαστημικός σταθμός, με διαφορετικές περιοχές, εξωγήινες φυλές, πολιτική δραστηριότητα και μια αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε ένα πραγματικό κέντρο εξουσίας του γαλαξία.

Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα εξακολουθεί να έχει χαρακτήρα. Η μουσική των Jack Wall και Sam Hulick, η σχεδιαστική ταυτότητα των διαστημοπλοίων, οι στολές και η εμφάνιση των εξωγήινων δημιούργησαν μια αισθητική που αναγνωρίζεται αμέσως.

Δεν ήταν, ωστόσο, όλα ιδανικά.

Το παιχνίδι αντιμετώπιζε τεχνικά glitches, προβλήματα στην εμφάνιση υφών και ορισμένες απότομες διακοπές φόρτωσης. Στην PC έκδοση, μάλιστα, οι διαδρομές με τα ασανσέρ ήταν συντομότερες, αλλά σε ορισμένα σημεία εμφανίζονταν μικρές οθόνες φόρτωσης κατά την είσοδο σε νέες περιοχές ή πριν από μάχες.

Επίσης, αρκετά από τα εγκαταλελειμμένα φυλάκια και τις εσωτερικές εγκαταστάσεις επαναχρησιμοποιούσαν παρόμοιες διατάξεις, κάτι που περιόριζε την αίσθηση εξερεύνησης.

Παρόλα αυτά, η συνολική εικόνα ήταν εξαιρετική. Το Mass Effect κατάφερε να δημιουργήσει έναν αναγνωρίσιμο οπτικό κόσμο και να δώσει στους παίκτες την αίσθηση ότι συμμετέχουν σε μια μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή επιστημονικής φαντασίας.

Τα προβλήματα που είχε το πρώτο παιχνίδι

Θα ήταν άδικο να παρουσιάσουμε το πρώτο Mass Effect ως ένα αψεγάδιαστο αριστούργημα. Ειδικά σήμερα, με την εμπειρία που έχουμε αποκτήσει από τα επόμενα παιχνίδια, ορισμένες αδυναμίες του είναι ακόμη πιο εμφανείς.

Το σύστημα μάχης, παρά τις βελτιώσεις της PC έκδοσης, δεν ήταν πάντα ιδανικό. Η στόχευση και η κίνηση δεν είχαν την ακρίβεια ενός πραγματικού shooter, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη των συντρόφων μπορούσε να γίνει εκνευριστική. Ορισμένες μάχες ήταν περισσότερο κουραστικές παρά απολαυστικές, ειδικά όταν η ομάδα δεν ακολουθούσε σωστά τις εντολές σου.

Το inventory, παρότι βελτιώθηκε σημαντικά στους υπολογιστές, εξακολουθούσε να περιλαμβάνει μεγάλο όγκο εξοπλισμού. Η διαχείριση όπλων, πανοπλιών και αναβαθμίσεων μπορούσε να γίνει κουραστική, ιδιαίτερα όταν έπρεπε να εξετάσεις δεκάδες αντικείμενα.

Το Mako αποτελούσε μια ενδιαφέρουσα ιδέα, αλλά η εξερεύνηση των πλανητών δεν ήταν πάντα ευχάριστη. Οι ανώμαλες επιφάνειες και οι απότομες πλαγιές μπορούσαν να μετατρέψουν μια απλή διαδρομή σε μικρή περιπέτεια από μόνες τους.

Επιπλέον, οι πλανήτες που μπορούσαμε να εξερευνήσουμε εκτός των βασικών αποστολών συχνά είχαν επαναλαμβανόμενες εγκαταστάσεις και παρόμοια περιβάλλοντα. Η αίσθηση της ελευθερίας ήταν εντυπωσιακή ως ιδέα, αλλά η πραγματική ποικιλία δεν ανταποκρινόταν πάντα στις προσδοκίες.

Τέλος, το σύστημα Paragon/Renegade είχε ορισμένους περιορισμούς. Παρότι έδινε ενδιαφέρουσες επιλογές, η εξέλιξη της προσωπικότητας του Shepard δεν μεταφραζόταν πάντα σε ουσιαστικές αλλαγές στις ικανότητες ή στη συνολική εμπειρία.

Αυτές οι αδυναμίες, πάντως, δεν ακύρωναν όσα κατάφερνε το παιχνίδι. Αντιθέτως, κάνουν ακόμη πιο εντυπωσιακό το γεγονός ότι η BioWare κατάφερε να δημιουργήσει μια τόσο ισχυρή βάση για όσα ακολούθησαν.

Οι προσωπικές σχέσεις και το Romance System

Ένα ακόμη στοιχείο που έκανε το Mass Effect να ξεχωρίζει ήταν η δυνατότητα ανάπτυξης ερωτικών σχέσεων με μέλη του πληρώματος. Η BioWare δεν ήθελε οι σύντροφοι του Shepard να αποτελούν απλώς χαρακτήρες που τον ακολουθούν στις μάχες. Ήθελε να δημιουργήσει προσωπικούς δεσμούς, μέσα από συζητήσεις, εμπιστοσύνη, συναισθηματικές στιγμές και αποφάσεις που μπορούσαν να αλλάξουν τη σχέση μας μαζί τους.

Στο πρώτο παιχνίδι υπήρχαν τρεις βασικές ρομαντικές επιλογές: η Liara T'Soni, η Ashley Williams και ο Kaidan Alenko. Η Liara ήταν διαθέσιμη τόσο για τον άνδρα όσο και για τη γυναίκα Shepard, ενώ η Ashley αποτελούσε επιλογή για τον άνδρα Shepard και ο Kaidan για τη γυναίκα Shepard.

Η εξέλιξη των σχέσεων δεν βασιζόταν σε κάποιο ξεχωριστό σύστημα πόντων ή σε απλές επιλογές διαλόγου τύπου dating simulator. Έπρεπε να επισκέπτεσαι τους χαρακτήρες στη Normandy, να συζητάς μαζί τους, να μαθαίνεις περισσότερα για το παρελθόν τους και να επιλέγεις απαντήσεις που δημιουργούσαν μεγαλύτερη οικειότητα. Οι σχέσεις μπορούσαν να εξελιχθούν σταδιακά, μέχρι να φτάσουν σε μια πιο προσωπική και ερωτική σύνδεση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η περίπτωση της Liara, καθώς η σχέση της με τον Shepard αποτελούσε μία από τις πιο ολοκληρωμένες ρομαντικές ιστορίες του πρώτου παιχνιδιού. Η διαφορετική καταγωγή της, η επιστημονική της περιέργεια και η ιδιαίτερη προσωπικότητά της έδιναν στη σχέση μια διαφορετική διάσταση.

Αυτό που έκανε, όμως, το σύστημα πραγματικά σημαντικό ήταν η συνέχεια. Οι ρομαντικές επιλογές δεν εξαφανίζονταν με την ολοκλήρωση του πρώτου παιχνιδιού. Μέσω της μεταφοράς του save μπορούσαν να επηρεάσουν τις σχέσεις και τις συνομιλίες στα Mass Effect 2 και Mass Effect 3. Έτσι, μια σχέση που ξεκινούσε το 2007 μπορούσε να εξελιχθεί μέσα από ολόκληρη την τριλογία.

Για την εποχή, ήταν μια ιδιαίτερα προχωρημένη προσέγγιση. Η BioWare έδειξε ότι οι συναισθηματικοί δεσμοί μπορούν να αποτελούν οργανικό κομμάτι ενός RPG και όχι απλώς μια προαιρετική δραστηριότητα. Και αυτό ενίσχυε ακόμη περισσότερο την αίσθηση ότι το πλήρωμα της Normandy δεν ήταν μια ομάδα ψηφιακών χαρακτήρων, αλλά άνθρωποι και εξωγήινοι με τους οποίους δημιουργούσες πραγματικές σχέσεις μέσα στον κόσμο του παιχνιδιού.

Η υποδοχή από τους κριτικούς και το κοινό

Η υποδοχή του Mass Effect ήταν εξαιρετική. Η αρχική έκδοση του Xbox 360 συγκέντρωσε βαθμολογία 91/100 στο Metacritic, με 74 επαγγελματικές κριτικές. Η PC έκδοση διατήρησε επίσης εξαιρετική υποδοχή, με Metascore 89/100.

Το GameSpot βαθμολόγησε την έκδοση PC με 9/10, χαρακτηρίζοντάς την ως την καλύτερη επιλογή για να γνωρίσει κάποιος το παιχνίδι. Η κριτική του Chris Watters, που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2008, αναγνώρισε ότι οι αλλαγές δεν αποτελούσαν ριζική ανακατασκευή, αλλά είχαν σημαντικό θετικό αντίκτυπο στην εμπειρία.

Ιδιαίτερος έπαινος δόθηκε στις συντομεύσεις των βιοτικών και τεχνολογικών δυνάμεων, στο νέο σύστημα τακτικών εντολών, στην ευκολότερη διαχείριση του inventory και στον βελτιωμένο χειρισμό του Mako.

Το GameSpot, ωστόσο, δεν έκρυψε ότι παρέμεναν ορισμένα προβλήματα στα γραφικά και μικρές, διακοπτόμενες οθόνες φόρτωσης.

Το Ars Technica, στη δική του επανεξέταση της PC έκδοσης, στάθηκε ιδιαίτερα στη βελτίωση του περιβάλλοντος εργασίας. Επισήμανε ότι η δυνατότητα χρήσης πολλαπλών ικανοτήτων μέσω πλήκτρων συντόμευσης έκανε τη μάχη πολύ πιο ομαλή, ενώ το νέο inventory και η χρήση του ποντικιού έλυναν αρκετά από τα προβλήματα της αρχικής έκδοσης.

Η συνολική αντιμετώπιση ήταν ότι η PC έκδοση αποτελούσε μια πιο ολοκληρωμένη εμπειρία, χωρίς όμως να διορθώνει κάθε αδυναμία του αρχικού σχεδιασμού.

Και εμπορικά, η επιτυχία ήταν σημαντική. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Microsoft στις αρχές του 2008, το Mass Effect είχε ξεπεράσει τα 1,6 εκατομμύρια αντίτυπα στις πρώτες εβδομάδες κυκλοφορίας του στο Xbox 360. Η Microsoft το παρουσίασε ως το ταχύτερα πωλούμενο RPG στο Xbox 360 και ως ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά επιτεύγματα της κατηγορίας εκείνη την περίοδο.

Τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν την αρχική έκδοση και δεν πρέπει να συγχέονται με τις συνολικές πωλήσεις όλων των μεταγενέστερων εκδόσεων.

Η επιτυχία αυτή έδωσε στην BioWare την επιβεβαίωση ότι το νέο της σύμπαν είχε τεράστιες προοπτικές και μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα franchises της βιομηχανίας.

Η τελευταία αναμέτρηση — Τι συνέβη στο τέλος (Spoilers)

Η πραγματική αποκάλυψη του Mass Effect έρχεται όταν ο Shepard αρχίζει να καταλαβαίνει ότι ο Saren δεν αποτελεί την πραγματική απειλή.

Πίσω από τις κινήσεις του βρίσκεται ο Sovereign, ένα τεράστιο και αρχαίο συνθετικό διαστημόπλοιο, το οποίο δεν είναι απλώς ένα προηγμένο όπλο ή ένας ακόμη εχθρός. Είναι ένας Reaper.

Ο Shepard ανακαλύπτει ότι οι Reapers είναι μια αρχαία φυλή συνθετικών νοημοσυνών που επιστρέφει περιοδικά στον γαλαξία, με σκοπό να εξαφανίζει τους προηγμένους οργανικούς πολιτισμούς. Η επιστροφή τους δεν είναι μια τυχαία στρατιωτική εισβολή, αλλά μέρος ενός κύκλου που επαναλαμβάνεται εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Οι Protheans, που μέχρι εκείνη τη στιγμή θεωρούνταν ένας εξαφανισμένος πολιτισμός, ήταν στην πραγματικότητα τα προηγούμενα θύματά τους.

Ο Saren πιστεύει ότι η συνεργασία με τους Reapers αποτελεί τον μοναδικό τρόπο επιβίωσης της οργανικής ζωής. Θεωρεί πως η υποταγή είναι προτιμότερη από την ολοκληρωτική καταστροφή. Ο Shepard, αντίθετα, καταλαβαίνει ότι δεν υπάρχει πραγματική σωτηρία μέσα από αυτή τη συνεργασία.

Στον πλανήτη Ilos, ο Shepard συναντά το Vigil, μια αρχαία τεχνητή νοημοσύνη των Protheans, η οποία αποκαλύπτει το μυστικό πίσω από την Citadel. Οι Protheans είχαν καταφέρει να παρέμβουν στο σύστημα των Keepers, των πλασμάτων που συντηρούν τον τεράστιο σταθμό, εμποδίζοντας τους Reapers να χρησιμοποιήσουν την Citadel ως πύλη για την επιστροφή τους.

Ο Saren σκοπεύει να αποκαταστήσει αυτή τη λειτουργία και να ανοίξει ξανά τον δρόμο για τους Reapers.

Η τελική μάχη πραγματοποιείται στην Citadel, όπου ο Sovereign εξαπολύει την επίθεσή του. Ο Shepard αντιμετωπίζει τον Saren, ο οποίος έχει πλέον παραδοθεί σε μεγάλο βαθμό στη θέληση του Reaper. Ανάλογα με τις επιλογές μας, μπορούμε ακόμη και να τον πείσουμε να αντισταθεί και να αυτοκτονήσει, πριν ο Sovereign χρησιμοποιήσει το μηχανικά τροποποιημένο σώμα του για την τελική αναμέτρηση.

Στο τελευταίο μέρος, ο Shepard καλείται να πάρει μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις του παιχνιδιού: να σώσει το Συμβούλιο, στέλνοντας δυνάμεις για να προστατεύσουν το διαστημόπλοιο Destiny Ascension, ή να επικεντρώσει τον στόλο στην καταστροφή του Sovereign.

Αν επιλέξουμε να σώσουμε το Συμβούλιο, το Destiny Ascension επιβιώνει, αλλά οι ανθρώπινες απώλειες είναι μεγαλύτερες. Αν εγκαταλείψουμε το Συμβούλιο, το διαστημόπλοιο καταστρέφεται και τα μέλη του Συμβουλίου χάνουν τη ζωή τους, ενώ η ανθρώπινη στρατιωτική δύναμη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη επιρροή.

Σε κάθε περίπτωση, ο Sovereign καταστρέφεται και η άμεση απειλή απομακρύνεται.

Η ανθρωπότητα αποκτά θέση στο Συμβούλιο και ο Shepard αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους ήρωες του γαλαξία. Ωστόσο, το τελευταίο μήνυμα της ιστορίας είναι σαφές: ο Sovereign δεν ήταν παρά ένα κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης απειλής.

Οι Reapers εξακολουθούν να υπάρχουν.

Και αυτή είναι η στιγμή που το Mass Effect παύει να είναι απλώς μια ιστορία καταδίωξης ενός προδότη και μετατρέπεται στην αρχή μιας επικής σύγκρουσης για την επιβίωση ολόκληρου του γαλαξία.

Μερικές λεπτομέρειες που κάνουν το σύμπαν ακόμη πιο ενδιαφέρον

Η BioWare είχε ξεκινήσει την ανάπτυξη του Mass Effect περίπου το 2005, έχοντας ως στόχο να δημιουργήσει μια ολοκαίνουργια πνευματική ιδιοκτησία που θα μπορούσε να σταθεί αυτόνομα, χωρίς να εξαρτάται από κάποιο ήδη υπάρχον franchise.

Ο Drew Karpyshyn, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της BioWare, είχε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σεναρίου και της μυθολογίας του παιχνιδιού. Η δουλειά του στο Knights of the Old Republic αποτέλεσε σημαντική βάση για τη μετάβαση σε ένα ακόμη μεγαλύτερο αφηγηματικό σύμπαν.

Το παιχνίδι διαθέτει ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο καστ ηθοποιών φωνής. Ανάμεσα στις γνωστές παρουσίες βρίσκουμε τον Seth Green ως Joker, τη Marina Sirtis ως Matriarch Benezia και τον Lance Henriksen ως Admiral Hackett. Ο πρωταγωνιστής Shepard είχε επίσης δύο διαφορετικές φωνητικές ερμηνείες, με τον Mark Meer για την ανδρική εκδοχή και την Jennifer Hale για τη γυναικεία.

Η Normandy δεν πήρε τυχαία το όνομά της. Η ονομασία αποτελεί αναφορά στην ιστορική απόβαση της Νορμανδίας κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ενισχύοντας τη στρατιωτική ταυτότητα του σκάφους και του πληρώματός του.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σχεδιαστικά στοιχεία είναι η χρήση της επιστημονικής ορολογίας για τη δημιουργία της τεχνολογίας του παιχνιδιού. Το Element Zero, η σκοτεινή ενέργεια και οι Mass Relays δεν αποτελούν απλώς τυχαίες ονομασίες επιστημονικής φαντασίας. Η BioWare προσπάθησε να δημιουργήσει ένα εσωτερικά συνεκτικό τεχνολογικό μοντέλο, ώστε ο κόσμος να μοιάζει όσο το δυνατόν πιο πιστευτός.

Αξίζει επίσης να θυμηθούμε ότι η PC έκδοση δεν κυκλοφόρησε απλώς με διαφορετικό χειρισμό. Η ανάπτυξη της μεταφοράς πραγματοποιήθηκε από την Demiurge Studios σε συνεργασία με την BioWare, ενώ η καθυστέρηση της κυκλοφορίας της χρησιμοποιήθηκε για την περαιτέρω βελτίωση του περιβάλλοντος εργασίας και των πρόσθετων λειτουργιών.

Η έκδοση PC περιλάμβανε επίσης το πρόσθετο περιεχόμενο Bring Down the Sky χωρίς επιπλέον χρέωση, δίνοντας στους παίκτες μια επιπλέον αποστολή και μια ακόμη ιστορία μέσα στο σύμπαν του παιχνιδιού.

Και φυσικά, το Mass Effect απέκτησε νέα ζωή το 2021 με την κυκλοφορία του Mass Effect Legendary Edition, το οποίο συγκέντρωσε την αρχική τριλογία, βελτίωσε την οπτική παρουσίαση και εκσυγχρόνισε αρκετούς μηχανισμούς, ειδικά στο πρώτο παιχνίδι. Για όποιον θέλει να επιστρέψει στην αρχή της ιστορίας σήμερα, αυτή είναι η πιο ολοκληρωμένη επιλογή.

Για μένα λοιπόν, το πρώτο Mass Effect είναι ένα από εκείνα τα παιχνίδια που πρέπει να αξιολογούνται όχι μόνο με βάση το τι κατάφεραν όταν κυκλοφόρησαν, αλλά και με βάση την κληρονομιά που άφησαν πίσω τους.

Ναι, είχε προβλήματα. Το σύστημα μάχης χρειαζόταν δουλειά, το inventory μπορούσε να γίνει κουραστικό, το Mako δεν ήταν πάντα ευχάριστο και η τεχνική του απόδοση είχε τις αδυναμίες της. Η PC έκδοση έκανε σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν μπορούσε να διορθώσει κάθε αδυναμία του αρχικού σχεδιασμού.

Όμως, η ατμόσφαιρα, η μουσική, οι χαρακτήρες, η μυθολογία και κυρίως η αίσθηση ότι βρίσκεσαι στην αρχή μιας τεράστιας περιπέτειας είναι στοιχεία που δεν έχουν χάσει τη δύναμή τους.

Προσωπικά, θεωρώ ότι η BioWare κατάφερε κάτι πολύ δύσκολο: δημιούργησε χαρακτήρες που δεν θυμάσαι απλώς επειδή τους συνάντησες σε ένα παιχνίδι, αλλά επειδή αισθάνεσαι ότι πέρασες μαζί τους ένα σημαντικό κομμάτι της δικής σου gaming διαδρομής. Ο Garrus (αγαπημένος μου), η Tali, ο Wrex (αντίστοιχα αγαπημένος μου), η Liara και φυσικά ο Shepard αποτελούν πλέον κομμάτι μιας ολόκληρης γενιάς gamers.

Και το σημαντικότερο είναι ότι το πρώτο παιχνίδι δεν προσπαθεί να δώσει όλες τις απαντήσεις. Στήνει το σκηνικό, παρουσιάζει τους πρωταγωνιστές και αποκαλύπτει μια απειλή τόσο μεγάλη, ώστε να σε κάνει να θέλεις αμέσως να συνεχίσεις.

Για μένα, το Mass Effect είναι μια σειρά που έχω αγαπήσει πραγματικά. Έχω παίξει όλα τα παιχνίδια της, έχω γνωρίσει τις διαφορετικές περιόδους του σύμπαντός της και έχω επενδύσει χρόνο σε μια ιστορία που εξελίσσεται πολύ πέρα από τα όρια μιας συνηθισμένης gaming περιπέτειας.

Γι' αυτό και στο Playview.eu θα δημιουργήσουμε ένα ξεχωριστό Hub αφιερωμένο στο σύμπαν του Mass Effect, συγκεντρώνοντας όλα τα παιχνίδια της σειράς και τις αντίστοιχες My View αναλύσεις τους σε ένα κεντρικό σημείο. Εκεί θα μπορεί κανείς να ανακαλύψει ολόκληρη την πορεία του franchise, από την πρώτη περιπέτεια του Commander Shepard μέχρι τις μεταγενέστερες ιστορίες, μαζί με τους χαρακτήρες, τους δημιουργούς και τις σημαντικότερες στιγμές που διαμόρφωσαν αυτόν τον γαλαξία.

Δεν θα περιοριστούμε σε απλές παρουσιάσεις. Θέλουμε να εξετάσουμε τι πέτυχε κάθε παιχνίδι, τι άλλαξε σε σχέση με το προηγούμενο, πώς εξελίχθηκε η αφήγηση και γιατί το Mass Effect εξακολουθεί να έχει τόσο ξεχωριστή θέση στην ιστορία του gaming. Στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα ολοκληρωμένο σημείο αναφοράς για ένα franchise που αξίζει να το εξετάσεις ως ενιαίο έργο και όχι απλώς ως μια συλλογή ανεξάρτητων κυκλοφοριών.

Δεν μπορώ, βέβαια, να κρύψω την απογοήτευσή μου για όσα συνέβησαν με την BioWare. Στις 21 Οκτωβρίου 2026 ανακοινώθηκε επίσημα το κλείσιμο του στούντιο, έπειτα από περισσότερα από 30 χρόνια δημιουργικής παρουσίας. Παράλληλα, σταμάτησε και η ανάπτυξη ενός νέου Mass Effect που βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο.

Είναι μια πραγματικά θλιβερή εξέλιξη. Η Electronic Arts μπορεί να βλέπει αριθμούς, κόστη και επιχειρηματικές αποφάσεις, αλλά για τους παίκτες η BioWare ήταν κάτι πολύ περισσότερο από μια γραμμή σε έναν οικονομικό απολογισμό. Ήταν ένα στούντιο που δημιούργησε κόσμους στους οποίους θέλαμε να επιστρέφουμε.

Θα ήθελα πραγματικά να δω το όνομα της BioWare να επιστρέφει, είτε μέσα από μια εξαγορά από κάποιο άλλο στούντιο ή επενδυτικό σχήμα είτε μέσα από μια νέα προσπάθεια με τη στήριξη της καναδικής πλευράς. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή επιβεβαιωμένο σχέδιο για κάτι τέτοιο, αλλά θεωρώ ότι μια τόσο σημαντική δημιουργική κληρονομιά αξίζει να διατηρηθεί.

Και θα ήθελα ακόμη περισσότερο να δω το Mass Effect να συνεχίζει, όχι ως μια απλή εμπορική εκμετάλλευση ενός ιστορικού ονόματος, αλλά ως μια δημιουργία που σέβεται την κληρονομιά του.