Martin Scorsese

Ο Μάρτιν Τσαρλς Σκορσέζε ( skor-SESS-ee· ιταλικά: [skorˈseːze, -se]· γεννημένος στις 17 Νοεμβρίου 1942) είναι Αμερικανός σκηνοθέτης. Μία από τις σημαντικότερες μορφές της εποχής του Νέου Χόλιγουντ, θεωρείται ευρέως ένας από τους σπουδαιότερους και πιο επιδραστικούς σκηνοθέτες στην ιστορία του κινηματογράφου. Έχει λάβει πολυάριθμες διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων ενός Όσκαρ, τεσσάρων Βραβείων BAFTA, τριών Βραβείων Emmy, ενός Βραβείου Grammy και τριών Βραβείων Χρυσής Σφαίρας. Ο Σκορσέζε έχει επίσης τιμηθεί με το Βραβείο AFI Life Achievement το 1997, το αφιέρωμα της Film Society of Lincoln Center το 1998, το Kennedy Center Honor το 2007, το Βραβείο Cecil B. DeMille το 2010 και το BAFTA Fellowship το 2012. Πέντε από τις ταινίες του έχουν ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντικές». Ο Σκορσέζε έλαβε μεταπτυχιακό δίπλωμα (Master of Arts) από τη Σχολή Πολιτισμού, Εκπαίδευσης και Ανθρώπινης Ανάπτυξης Steinhardt του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης το 1968. Το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, Who's That Knocking at My Door (1967), έγινε δεκτό στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σικάγο. Τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, οι ταινίες του Σκορσέζε, επηρεασμένες σε μεγάλο βαθμό από το ιταλοαμερικανικό του υπόβαθρο και την ανατροφή του στη Νέα Υόρκη, επικεντρώθηκαν σε άνδρες με ματσό συμπεριφορά και εξερεύνησαν το έγκλημα, τον ματσισμό, τον μηδενισμό και τις καθολικές έννοιες της ενοχής και της λύτρωσης. Τα χαρακτηριστικά του στυλ, όπως η εκτεταμένη χρήση αργής κίνησης και παγωμένων καρέ, η αφήγηση με φωνή, οι γραφικές απεικονίσεις ακραίας βίας και η ελεύθερη χρήση βωμολοχιών, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο Mean Streets (1973). Ο Σκορσέζε κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες με το Taxi Driver (1976), στο οποίο πρωταγωνίστησε ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο ως ένας διαταραγμένος βετεράνος του Βιετνάμ. Ο Ντε Νίρο συνδέθηκε με τον Σκορσέζε μέσω οκτώ ακόμη ταινιών, συμπεριλαμβανομένων των New York, New York (1977), Raging Bull (1980), The King of Comedy (1982), Goodfellas (1990), Cape Fear (1991), Casino (1995) και The Irishman (2019). Τις επόμενες δεκαετίες, γνώρισε επιτυχία στο box office με μια σειρά συνεργασιών με τον Λεονάρντο Ντι Κάπριο, συμπεριλαμβανομένων των Gangs of New York (2002), The Aviator (2004), The Departed (2006), Shutter Island (2010) και The Wolf of Wall Street (2013). Συνεργάστηκε τόσο με τον Ντε Νίρο όσο και με τον Ντι Κάπριο στο Killers of the Flower Moon (2023). Σκηνοθέτησε επίσης τα After Hours (1985), The Color of Money (1986), The Last Temptation of Christ (1988), The Age of Innocence (1993), Kundun (1997), Hugo (2011) και Silence (2016). Στην τηλεόραση, ο Σκορσέζε έχει σκηνοθετήσει επεισόδια για τις σειρές του HBO Boardwalk Empire (2010–2014) και Vinyl (2016), καθώς και το ντοκιμαντέρ του HBO Public Speaking (2010) και τη σειρά ντοκιμαντέρ του Netflix Pretend It's a City (2021). Έχει επίσης σκηνοθετήσει πολλά ροκ ντοκιμαντέρ, συμπεριλαμβανομένων των The Last Waltz (1978), No Direction Home (2005) και Shine a Light (2008). Έχει εξερευνήσει την ιστορία του κινηματογράφου στα ντοκιμαντέρ A Personal Journey with Martin Scorsese Through American Movies (1995) και My Voyage to Italy (1999). Ως υποστηρικτής της διατήρησης και αποκατάστασης ταινιών, έχει ιδρύσει τρεις μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς: το The Film Foundation το 1990, το World Cinema Foundation το 2007 και το African Film Heritage Project το 2017.